KAPALI ALAN GİRİŞİ

Bu makale tüm kapalı alanlara girişte alınması gereken önlemler ve bu tip alanlardaki olası tehlikeler hakkındadır ve şu konular anlatılacaktır;

ü       Kapalı alan nedir?

ü       Kapalı alanda ne gibi tehlikler olabilir?

ü       Kapalı alan girişi için üretilen RAE SYSTEMS ürünlerini tanıtımı.

Kapalı alan nedir?

Kapalı alan giriş standartları

OSHA tarafından  29CFR 1910.146 kodlu bildirisi ile  nisan 1993 tarihinde belirlenmiştir. BU standartların amacı günlük olağan işlemler sırasında karşılaşılan bir çok kapalı alan giriş problemini engellemek ve iş güvenliği ve işçi sağlığı standartlarını yükseltebilmektir.

Kapalı alan:

 Bir işçini içine girebileceği ve çalışabileceği

 Sınırlı giriş ve çıkışı olan.

 Sürekli insan bulunması için dizayn edilmemiş alandır.

İzinli giriş gerektiren kapalı alan:

Yukarıdaki tanıma ek olarak:

 Bilinen veya olası bir atmosferik tehlike içeren.

 İç dizaynı girenleri boğucu

 Bilinen bir tehlikesi olandır

Kapalı alana örnekler:

 Depolama tankları

 Kanalizasyon ve manhole

 Yer altı depoları

 Silolar

 Vagonlar

 Gemi tankları

 Tüneller

Kapalı alanlardaki atmosferik tehlikeler:

Kapalı alanlardaki tehlikeler ölüm,bilinç kaybı,yaralanmalar ve hatta bazı akut rahatsızlıklara yol açabilir:

Oksijen:

Normal atmosfer içerisinde %20.9 oksijen bulunmaktadır. %19.5 seviyesinin altındaki ve %23.5

seviyesinin üstündeki oksijen miktarı 

İnsan sağlığı için tehlikelidir.

Oksijen yetersizliği ve fazlalığının yol açabileceği problemler:

Bu değerler sadece ortalama değerlerdir, kişinin fiziksel yapısına göre farklılıklar gösterebilir.

Patlayıcı ve Yanıcı Gazlar

Patlayıcı ve yanıcı gazların ortam içerisinde yanabilmek için ihtiyaç duydukları minimum gaz mikatarına LEL ( en düşük patlama seviyesi ) üstüne çıktıklarında yanmadıkları sınıra da UEL ( en yüksek patlama seviyesi) denilmektedir.

Yangın üçgeni

Parlama veya patlama için üç şart gerekir:

1. Yakıt

2. Oksijen

3. Patlamayı başlatacak ısı

Bu üç etkene yangın üçgeni denir ve birinin dahi olmaması halinde patama gerçekleşmez.

Patlayıcı ve yanıcı gazlar – Yüzde hacim olarak:

Yukarıda bahsettiğimiz alt patlama ve üst patlama sınırları örneklerle açıklayalım.

Metan gazı için alt patlama seviyesi %5 hacimdir.Üst patlama seviyesi de %15. uradan yol çıkarak metan gazı için %100 LEL % 5 hacimdir.

Her gazın farklı bir yanıcılık karakteristiği vardır.

Örenek vermek gerekirse;

Hekzan: %1.1 hacimde

Propan  % 2.2 hacimde

Pentan   % 1.5 hacimde

Benzin  % 1.4 hacimde patlar

Bu sebeple kapalı alan girişleri sırasında ölçtüğümüz gazın cinsini bilmemiz gerekmektedir. Bilinmediği takdirde ise mutlaka olası en tehlikeli gaz baz alınmalıdır.

Toksik gazlar

Kapalı alanlarda sadece oksijen yetersizliği ve patlayıcı gazlar değil tehlike. Bunların yanında zehirleyici toksik gazlarda bulunabilir. Sıkça karşılaşabilinecek toksik gazlar aşağıda gösterilmiştir.

Hayati tehlike oluşturan: CO & H2S

Karbon monoksit etkileri

Hidrojen sülfür etkileri

Kapalı alanlarda gaz ölçümü:

Kapalı alanlara giriş öncesi mutlak surette içerideki atmosfer kontrol edilmelidir.Sırası ile bakılması gerekenler;

1-       İçerideki oksijen seviyesi

2-       Patlayıcı ve yanıcı gaz olup olmadığı ve seviyesi

3-       Olası toksik gazlar

Bu arada önemli bir nokta vardır. Genellikle tüm ortamlarda toksik gaz olarak sadece H2S ve CO gazları olduğu düşünülür ve bu gazlar kontrol edilir.ama bu yanlıştır.Tüm kapalı alanlara girişte içinde bulunulan tesis ve ya çevre etkenleri araştırılarak  farklı toksik gazlar olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Bu noktada uzmanların önerisi ölçüm spektrumu en geniş cihaz kullanılması ve en fazla tehlikeye karşı önlem alabilen cihaz kullanımıdır.

Kapalı alan giriş gaz ölçüm cihazları pompalı cihazlar olmalıdır.Bu sayede görevli alana girmeden tehlikesiz bölgeden örnekleme hortumu ile ölçüm yapabilir.Olası bir tehlikeyi içeri girmeden fark eder ve içeri girmeden önlem alır. Ama bu noktada bir önemli nokta daha vardır. Gazlar yapısal farklılıkları sebebi ile ortam içerisinde farklı yüksekliklerde bulunabilir. Bu sebeple ölçümlerimizi farklı seviyelerden yaparak tüm katmanlar hakkında fikir sahibi olmalıyız. Giriş yapılacak bir tankın sadece en alt seviyesinden yapılacak bir ölçüm bizi yanıltabilir ve daha yüksek seviyler de bizi bekleyen başka bir gaz olabilir Örneğin metan gazı havadan hafiftir ve üst seviyelerde olur.Hidrojen sülfür se tersine dibe çöker.Karbon monoksit ise hava ile hemen hemen aynı ağırlığa sahiptir ve orta seviyelerde bulunur.

Değişik seviyelerden örnek alarak bu sorunu aşabiliriz.Örnekleme sırasında bir başka dikkat edilmesi gereken nokta ise örnekleme hortumumuzun uzunluğu ile doğru orantılı olarak ölçüm süremizin uzayacağıdır. Sağlıklı bir ölçüm için her zamankinde daha uzun süre beklenilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Ayrıca her hangi bir koruma sistemi olmayan gaz ölçüm cihazları ile ölçüm yapıyorsanız, hortum ucunun nerede olduğu önemlidir.Bir su birikintisi içine girmiş ve su çeken bir cihaz hem eğer suyu içeri kadar çeker ise arızalanacaktır.Hem de su sebebi ile tıkanan hortumu yüzünden ölçüm yapamayacak ama ekranda her şeyin normal olduğunu gösterecektir.Bu tip durumlara karşı RAE SYSTEMS ürünlerinde dahili pompalı cihazlar en ufak bir engelle karşılaştıkların pompa ikazı verir ve pompayı kapatır.Kullanıcı sorunu çözüp veya kontrol edip tekrar tuşa basarak normal konuma geçene kadar ölçüm durur.Bu tip bir özelliğin alacağınız cihazda mutlaka olmasına dikkat edin.Ya da en iyisi bir RAE SYSTEMS ürünü alın. J

Ayrıca gaz ölçüm cihazı sadece kapalı alana girişte değil aynı zamanda içeride bulunduğumuz tüm süre boyunca çalışmalıdır.içeride çalışma esnasında oluşacak bir sızıntı tehlike yaratabilir.Tüm çalışma süresi boyunca gaz ölçüm cihazınızı çalışır vaziyette ya üstünüzde yada uyarı işaretlerini görüp duyabileceğiniz bir yerde tutun. Titreşimli alarma sahip cihazlar özellikle gürültülü alanlarda çalışırken oldukça yararlı olacaktır.( RAE SYSTEMS ürünlerinde bu özellik vardır.)

Kapalı alan giriş kontrol gaz ölçüm cihazları

RAE SYSTEMS teknolojideki öncü ve yenilikçi ürünleri ile kapalı alan giriş kontrollerine uygun bir çok çözüm üretmektedir.

Q-RAE Plus,

 Q-RAE

OSHA 29CFR 1910.146 direktiflerine uygun kolay kullanım özelliklerinin yanında profesyonel bir anliz cihazı özelliklerine sahip bir kapalı alan giriş detektörüdür. Önceden ayarlı ve değiştirilebilir alam değerleri ile kapalı alan girişlerinde en büyük yardımcınızdır.

Oksijen:

OSHA nın belirlediği seviye 19.5% ve 23.5%.

Patlayıcı ve yanıcı gazlar:

100% LEL patlama seviyesidir.Bu seviyenin altındaki ortamlar çalışma için müsaittir fakat alarm seviyesi olarak %10 ve %20 seviyeleri seçilmiştir.Hem düzeltme katsayısı uygulanmaması sonucu oluşabilecek hatalara karşı hem de sızıntı noktasına olan uzaklığımız sebebi ile yaşanabilecek olası problemlere karşı alarm seviyleri oldukça düşük tutulmuştur. Kullanıcı istediği alarm seviyelerini seçebilir tabî ki.

Toksik Gazlar :

OSHA nın belirlediği alarmlar yine baz alınmıştır. H2S için düşük alarm seviyesi 10 ppm ve yüksek alarm 15 ppm olarak ayarlıdır.

CO içinse düşük alarm 35 ppm ve yüksek alarm 200 ppm olarak ayarlıdır.

Diğer gazlarda olduğu gibi toksik gazlar içinde kullanıcı alarm değerlerini istediği değerlere ayarlayabilir.

MultiRAE ve EntryRAe

Foto-iyonizasyon detektörü + Multigaz ölçer

Bu cihazlar kapalı alan girişinde en büyük korumayı sağlayan cihazlardır.Özellikle ne ile karşı karşıya olduğumuzu bilmediğimiz alanlarda ve CO-H2S sensörlerin yeterli olmayacağı işletmelerde kullanılmaktadır.Foto-iyonizasyon detektörü 300 den fazla toksik gazın tespitini yapabilmektedir.bunun yanında oksijen,yanıcı ve patlayıcı gazlar,CO,H2S sensörlerine de sahip olan cihazlar.Spesifik olarak istenilebilecek NO,NO2,Cl2,ClO2,NH3,PH3,HCN sensörlerinede sahiptir.

VRAE Beş sensörlü multigaz ölçer

Piyasada multigaz ölçer tabir edilen cihazlar genellikle dört gaz ölçer adı ile de bilinmektedir.Ama VRAE adının başındaki roma rakamı ile beş anlamına gelen ‘V’ harfinden de anlaşılacağı üzere beş ayrı gaz için sensör taşıyabilir ve kapalı alan girişlerinde beşinci bir bileşeni de kontrol etmek isteyenler için mükemmel bir çözümdür.

MiniRAE 2000 – ppbRAE plus

RAE SYSTRMS firmasının ürettiği rakipsiz cihazlardır. PPB mertebesinde (milyarda bir tanecik) dahi ölçüm yapabilen toksik gaz ölçerlerdir. Foto-iyonizasyon teknolojisi ile ölçüm yaparlar. Patentli bir çok özellikleri ve üstün ölçüm kabiliyetleri ve hızlı ölçüm süreleri ile en tehlikeli gazlara karşı üstün koruma!!!